Đóng
vien

25/03/2021

OCOP hỗ trợ tích cực cho tái cơ cấu ngành nông nghiệp và chương trình xây dựng nông thôn mới

Sáng 23-3, tại Hà Nội, Ban Chỉ đạo Trung ương Chương trình Mục tiêu quốc gia Xây dựng nông thôn mới ( CT MTQG XD NTM) đã phối hợp với UBND thành phố Hà Nội tổ chức Hội nghị toàn quốc Tổng kết Chương trình OCOP giai đoạn 2018-2020.

Tới dự và chủ trì Hội nghị có Phó thủ tướng Chính phủ Trịnh Đình Dũng, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương Chương trình Mục tiêu quốc gia Xây dựng Nông thôn mới. Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Xuân Cường.

1

Hội nghị toàn quốc tổng kết Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) giai đoạn 2018-2020

Phát biểu tại Hội nghị, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng yêu cầu, trong quá trình triển khai chương trình, tuyệt đối không được làm theo phong trào, “xuê xoa” trong quá trình thẩm định, đánh giá, công nhận sản phẩm OCOP. Điều này sẽ làm ảnh hưởng tiêu cực đến thương hiệu của các sản phẩm OCOP.

Theo báo cáo từ Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết  kết quả phát triển sản phẩm và chủ thể OCOP đến nay, đã có 59 tỉnh tổ chức đánh giá, phân hạng sản phẩm (57 tỉnh đã có quyết định chính thức công nhận kết quả), cụ thể: Có 4.469/6.210(72%) sản phẩm tham gia Chương trình được công nhận đạt 3 sao trở lên (vượt 1,86 lần so với mục tiêu giai đoạn 2018-2020). Trong đó, 62,2% sản phẩm đạt 3 sao, 36,2% sản phẩm đạt 4 sao và 1,7% sản phẩm tiềm năng 5 sao. Hội đồng OCOP quốc gia đang tổ chức đánh giá, phân hạng cho 43 sản phẩm OCOP tiềm năng 5 sao được các địa phương đăng ký.

2

Sản phẩm trà hoa vàng trưng bày tại Hội nghị

Hoạt động quảng bá và xúc tiến thương mại đã được chú trọng triển khai từ Trung ương đến địa phương. Bộ Nông nghiệp và PTNT đã phối hợp với các cơ quan Trung ương và địa phương tổ chức 01 Hội chợ quốc tế và 15 diễn đàn/hội chợ OCOPcấp vùng, cấp quốc gia để quảng bá, giới thiệu sản phẩm OCOP;…Bộ Công Thương đã đưa sản phẩm OCOP vào Chương trình xúc tiến thương mại quốc gia, phát triển mạng lưới Điểm bán hàng OCOP và tổ chức nhiều hội chợ kết nối cung – cầu sản phẩm OCOP…

3

Các địa phương đã tổ chức 66 hội chợ về sản phẩm OCOP (cấp tỉnh, huyện) với trên 10.000 gian hàng; 142trung tâm/điểm bán sản phẩm OCOP của 23 tỉnh được xây dựng và đưa vào hoạt động;1.016hợp đồng/bản ghi nhớ hợp tác giữa các chủ thể OCOP và đơn vị thương mại được ký kết, trong đó 354 chủ thể có sản phẩm được phân phối ổn định trong các hệ thống siêu thị, nhất là Central Retail, Saigon Coop, Mega Market… và một số siêu thị địa phương;

Nhiều mô hình hay, cách làm sáng tạo đã được các địa phương triển khai hiệu quả như: Hội chợ OCOP thường niên của tỉnh Quảng Ninh; Chuỗi sự kiện kết nối sản phẩm các vùng miền của thành phố Hà Nội; Nhịp cầu xúc tiến thương mại và đầu tư gắn với OCOP của tỉnh Đồng Tháp;…góp phần tạo sức lan tỏa, nâng cao hình ảnh sản phẩm và thương hiệu OCOP Việt Nam trên thị trường.

Các sản phẩm OCOP sau khi được công nhận đã gia tăng giá trị, góp phần giúp các chủ thể tăng quy mô sản xuất và doanh thu. Kết quả đánh giá của các địa phương cho thấy, có 60,7% chủ thể OCOP đạt từ 3 sao trở lên có doanh thu tăng bình quân 17,6%/năm; giá bán các sản phẩm sau khi được chính thức công nhận OCOP tăng bình quân 12,2%.

Theo Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Xuân Cường nhấn mạnh: Nhiều sản phẩm được gắn sao OCOP có chất lượng rất tốt, mẫu mã của sản phẩm vùng núi không kém gì các sản phẩm tinh xảo của miền xuôi, thậm chí là quốc tế. Số lượng các sản phẩm đạt 3 sao trở lên đạt gần 4.500 cho thấy, sự thành công của chương trình giai đoạn 1.

Tuy nhiên, báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũng cho hay, vì là chương trình mới, nên giai đoạn đầu triển khai OCOP, một số địa phương còn nhiều lúng túng trong cách làm, xác định lợi thế, tiềm năng và chủ thể sản xuất. Ngoài ra, mới chỉ tập trung vào hoàn thiện các sản phẩm đã có, chưa quan tâm phát triển sản phẩm mới gắn với vùng nguyên liệu, đặc biệt là các làng nghề truyền thống.Nhiều chủ thể chưa hiểu rõ về định hướng, yêu cầu của chương trình, đặc biệt là các quy định của pháp luật trong sản xuất và phân phối sản phẩm, do đó còn nhầm lẫn giữa chất lượng sản phẩm với bao bì và nhãn mác.

Cùng quan điểm với Bộ trưởng, đại diện lãnh đạo UBND tỉnh Sơn La cho rằng: Nhiều địa phương tại tỉnh vẫn chủ yếu tập trung lựa chọn các sản phẩm sẵn có, tính cộng đồng chưa cao để đưa vào tham gia Chương trình OCOP và phân hạng sản phẩm, chưa chú trọng đến phát triển các sản phẩm có tiềm năng, lợi thế của địa phương để nâng cao chất lượng.

 Cùng với đó, là huyện miền núi, còn nhiều khó khăn nên vai trò và sự tham gia của chính quyền cấp xã còn rất hạn chế. Đặc biệt, tình trạng lẫn lộn giữa sản phẩm OCOP và các sản phẩm chưa đạt chuẩn khác gây nên sự nhầm lẫn của người tiêu dùng về sản phẩm OCOP.

 Theo TS. Tôn Gia Hóa, Phó Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam nhấn mạnh: Một trong những mục tiêu của Chương trình là “Triển khai xây dựng Trung tâm thiết kế sáng tạo phát triển sản phẩm OCOP gắn với quảng bá, giới thiệu sản phẩm ở những vùng có đủ điều kiện”. Đây sẽ là một công việc rất thiết thực nhất là đối với những làng nghề truyền thống hiện đang cố gắng bảo tồn các giá trị lâu đời của nghề có nguy cơ bị mai một. Mô hình các Bảo tàng làng nghề gắn với Trung tâm thiết kế sáng tạo phát triển sản phẩm OCOP sẽ trở thành điểm nhấn để giới thiệu lịch sử của làng, của nghề và giới thiệu những sản phẩm đạt chất lượng cao được xếp hạng…

Phát biểu kết luận hội nghị, Phó thủ tướng Trịnh Đình Dũng nhấn mạnh: OCOP là chương trình phát triển kinh tế nông thôn, không chỉ góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống của người dân vùng nông thôn mà còn hỗ trợ tích cực cho tái cơ cấu ngành nông nghiệp và chương trình xây dựng nông thôn mới. Kết quả Chương trình OCOP đã đạt được gần 3 năm qua là rất quan trọng, cho thấy đây là mục tiêu rất đúng hướng của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta. Sản phẩm OCOP ngày càng được nâng cao chất lượng lần hình thức bao bì mẫu mã, đem lại hiệu quả kinh tế cho người dân, các hợp tác xã, doanh nghiệp và các địa phương.

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, Phó thủ tướng Trịnh Đình Dũng cũng chỉ ra những bất cập, hạn chế như: Một số địa phương vẫn chưa tích cực triển khai thực hiện OCOP, làm OCOP theo phong trào. Quy mô sản phẩm OCOP vẫn còn hạn chế, công tác xúc tiến thương mại vẫn còn manh mún và chưa thực sự nổi trội, nguồn vốn huy động cho chương trình còn khó khăn; năng lực, trình độ quản trị của các tổ chức kinh tế, các thủ thể trong OCOP vẫn còn hạn chế…

Phó thủ tướng Trịnh Đình Dũng đề nghị các bộ, ngành và chính quyền các địa phương trong thời gian tới cần xây dựng các cơ chế mang tính đột phá nhằm thúc đẩy chương trình OCOP đi vào chiều sâu hơn nữa nhằm đưa kinh tế nông thôn phát triển mạnh mẽ. Đặc biệt tránh làm OCOP theo phong trào mà không tính tới hiệu quả kinh tế, công nhận sản phẩm OCOP mang tính xuê xoa, cả nể mà không chú ý đến chất lượng sản phẩm, làm ảnh hưởng tới tính hiệu quả của chương trình…

Ngoài ra, cần phải chú trọng phát triển các loại hình tổ chức kinh tế tham gia Chương trình OCOP; trong đó, ưu tiên hỗ trợ một cách thực chất hơn các hợp tác xã, doanh nghiệp, phát huy vài trò đầu tàu trong các chuỗi giá trị sản phẩm OCOP; đẩy mạnh xúc tiến thương mại, quảng bá một cách bài bản, đồng bộ và thường xuyên, tăng cường quản lý giám sát sản phẩm OCOP, xây dựng thương hiệu OCOP quốc gia làm cơ sở để đẩy mạnh thị trường và tiếp cận thị trường quốc tế.

Đối với các đề xuất, kiến nghị của các bộ, ngành, địa phương, Phó Thủ tướng yêu cầu, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn nghiên cứu, tiếp thu để tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành liên quan để xây dựng Chương trình OCOP giai đoạn 2021-2025…/.

Tin bài, Nguyễn Vân

Ảnh: Nguyễn Mai