Đóng
vien

09/11/2017

Du lịch làng nghề: Đa dạng hóa sản phẩm từ thế mạnh của các làng nghề

Các đối tượng văn hóa được coi là tài nguyên du lịch nhân văn đặc biệt hấp dẫn bởi tính đa dạng, độc đáo, tính truyền thống cũng như tính địa phương của nó, là cơ sở để tạo nên các loại hình du lịch văn hóa phong phú. Mặt khác, nhận thức văn hóa cũng là yếu tố thúc đẩy động cơ du lịch của du khách. Như vậy, có thể nói văn hóa vừa là yếu tố cung, vừa góp phần hình thành yếu tố cầu của hệ thống du lịch. Du lịch làng nghề – một xu hướng mới hiện nay chính là một ví dụ điển hình. Với kho tàng tri thức nghề và văn hóa làng nghề đặc biệt phong phú, các làng nghề thủ công truyền thống trên dải đất hình chữ S đang trở thành điểm đến hấp dẫn trong hành trình khám phá truyền thống văn minh – văn hiến Việt Nam của khách du lịch trong và ngoài nước.

Du lịch làng nghề (Đại sứ Thụy Điển tham quan làng gốm Bát Tràng)

Đại sứ Thụy Điển tham quan làng gốm Bát Tràng

Du lịch làng nghề được đánh giá là một loại hình du lịch văn hóa chất lượng cao bởi lẽ làng nghề truyền thống được xem như một tài nguyên du lịch nhân văn có ý nghĩa. Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, những làng nghề, phố nghề vẫn tồn tại, minh chứng cho sức sống mãnh liệt của mạch nguồn văn hóa kết tinh qua mấy nghìn năm. Bằng trí tuệ và đôi bàn tai tài hoa, các nghệ nhân người Việt đã bền bỉ gìn giữ và phát triển những làng nghề truyền thống, di sản văn hóa Việt Nam.

Khi khai quật di chỉ khảo cổ Hoàng thành Thăng Long, ai cũng thấy rõ vai trò của làng nghề trong việc xây dựng kinh thành. Từ những viên gạch, viên ngói, đầu rồng đến những vật dụng sinh hoạt gốm sứ bị chôn vùi qua bao thời đại vẫn còn giữ nguyên nét tinh xảo, tài hoa của bàn tay, khối óc thợ thủ công. Đặc biệt, những sản phẩm từ từng lớp di chỉ thể hiện rõ nét đặc trưng nghệ thuật của các triều đại khác nhau theo thứ tự thời gian: Lý – Trần – Hậu Lê – Nguyễn, phản ánh dòng chảy văn hóa Việt Nam một cách sinh động, cụ thể.

Làng nghề là một môi trường kinh tế, văn hóa, xã hội và công nghệ lâu đời. Văn hóa làng nghề luôn gắn với làng quê, các hoạt động lễ hội, phường hội mang đậm nét dân gian và chứa đựng tính nhân văn sâu sắc. Các làng nghề thường là những làng văn hóa cổ với kiến trúc độc đáo, một số làng nghề là làng khoa bảng Việt cổ có nhiều người đỗ đạt cao như: dao kéo Đa Sỹ, gốm Bát Tràng…

Các di sản văn hóa làng nghề truyền thống bao gồm: hệ thống các công trình kiến trúc, hệ thống công cụ sản xuất, các nghệ nhân dân gian, sản phẩm nghề truyền thống, công nghệ và kỹ năng sản xuất mang tính gia truyền của dòng họ, gia đình, các lễ hội, sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng, cảnh quan sinh thái nhân văn… Làng nghề – đó không chỉ đơn thuần là nơi chế tác các sản phẩm thủ công truyền thống mà còn là môi trường văn hóa lưu giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ những tinh hoa nghệ thuật và kỹ thuật dân gian, những kinh nghiệm sản xuất và phong tục tập quán của cộng đồng.

Với hệ giá trị này, hiện nay, làng nghề truyền thống đã trở thành điểm du lịch hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước, họ đến với làng nghề không chỉ đơn thuần để tham quan các di tích lịch sử văn hóa, danh lam thắng cảnh mà trên hết là để thưởng thức những ngón nghề của muôn vạn bàn tay khối óc với tinh thần cần cù, bền bỉ, sáng tạo và thăng hoa nối tiếp nhau qua nhiều thế hệ; từ đó, từng bước tìm hiểu và khám phá một nền văn hóa.

Nếu chúng ta biết khai thác lợi thế nghề thủ công truyền thống, các làng nghề Việt Nam vào phát triển tiềm năng du lịch, cùng với các sản vật, sản phẩm thủ công, các lễ hội, trò chơi dân gian, văn hóa ẩm thực từ các làng nghề sẽ tạo nên một bức tranh phong phú và đa dạng phục vụ du khách.

Du lịch làng nghề là một loại hình tài nguyên quan trọng của nước ta hiện nay, những lợi ích lớn của phát triển làng nghề du lịch về nền kinh tế, giải quyết việc làm cho hàng triệu lao động ở các địa phương, ở mọi lứa tuổi và hoàn cảnh ít nhiều có nguồn thu nhập chính đáng, hạn chế rất lớn các tiêu cực và tệ nạn xã hội. Làng nghề du lịch góp phần quan trọng về mặt giữ gìn, bảo tồn những giá trị văn hóa bản địa, phong tục tập quán của các dân tộc Việt Nam.

Tuy nhiên, để phát triển xứng tầm loại hình làng nghề du lịch còn nhiều việc phải làm như: nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của các cấp, các ngành, sự đồng thuận của người dân trong xây dựng cơ sở hạ tầng, cảnh quan, môi trường, các chương trình sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ chất lượng cao. Đồng thời, phải tạo những điều kiện cơ sở dịch vụ phục vụ thuận lợi, hấp dẫn để thu hút du khách.

LƯU DUY DẦN
Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam

Chủ điểm/Sự kiện Related